GeoGebra dhe Mësim Vizual
Universiteti i Shkodrës "Luigj Gurakuqi" · Fakulteti i Shkencave Natyrore · Departamenti i Matematikës

GeoGebra dhe Mësim Vizual
në Matematikë

Cikël leksionesh për studentët e programit Master i Shkencave në Mësuesi, Matematikë: teoria e vizualizimit në mësimin e matematikës, gjeometria dinamike dhe hartimi i orëve mësimore me GeoGebra.

15 javë2 orë leksion + 2 orë seminar + 1 orë laborator në javëViti akademik 2026–2027

Pedagoge: Prof. As. Dr. Siditë Duraj

Rreth lëndës

Matematika nuk shihet me sy. Objektet e saj (numri, funksioni, kufiri, bashkësia) janë abstrakte, prandaj kemi qasje te to vetëm përmes përfaqësimeve: figurave, grafikëve, tabelave, formulave dhe fjalëve. Kjo lëndë studion si mund ta shfrytëzojë mësuesi këtë fakt dhe si e ndryshon atë një mjedis matematikor dinamik si GeoGebra.

Lënda ka dy shtylla që ecin paralelisht gjatë gjithë semestrit:

Si përdoret ky cikël leksionesh

Çdo leksion është tekst studimi i plotë për një seancë 4-orëshe (leksion + seminar), me një pjesë të veçantë për orën e laboratorit. Brenda tekstit gjeni ndërtime dinamike GeoGebra që mund t'i tërhiqni me miun, aktivitete seminari, dhe pyetje me zgjidhje të fshehura: provojeni vetë para se të hapni zgjidhjen. Nën çdo ndërtim jepen komandat e plota, që ta rindërtoni vetë në GeoGebra.

Rezultatet e të nxënit të lëndës

Në përfundim të lëndës, studenti (mësuesi i ardhshëm):

  1. analizon rolin kognitiv të vizualizimit dhe të përfaqësimeve të shumëfishta në të nxënit e matematikës, duke u mbështetur në literaturën bashkëkohore;
  2. përdor pamjet e GeoGebra-s (grafike 2D/3D, algjebrike, CAS, fletëllogaritëse dhe të probabilitetit) dhe krijon e demonstron ndërtime të qëndrueshme, të verifikuara me testin e tërheqjes;
  3. dallon vizatimin nga ndërtimi gjeometrik dhe përdor tërheqjen e figurës për hipoteza, verifikim dhe vërtetim;
  4. harton detyra eksploruese me GeoGebra për tema të programit shkollor, me synime të qarta matematikore;
  5. planifikon, zhvillon dhe vlerëson një orë mësimore të vizualizuar, duke organizuar punën e nxënësve me mjetin;
  6. vlerëson në mënyrë kritike kur teknologjia e pasuron të nxënit dhe kur jo.
E re · Laboratori aktiv i studentit

Studio e Komandave GeoGebra

Një mësues i ardhshëm nuk duhet vetëm ta shohë figurën, por të dijë ta krijojë, ta modifikojë dhe ta argumentojë. Në këtë studio studenti punon në një mjedis GeoGebra që fillon bosh: shkruan komanda, teston ndërtimin, shqyrton invariantet dhe përgatit një aktivitet mësimor.

Hap laboratorin interaktiv — nga komanda te ndërtimi →

Tri misione: pikat–segmenti–mesi; katrori i qëndrueshëm; funksioni linear me rrëshqitës. Përfshin kontroll teknik, reflektim dhe rubrikë vlerësimi.

Laboratorët praktikë · Javët 1–2

Studentët fillojnë duke shkruar komanda elementare dhe kalojnë te ndërtimet e qëndrueshme, teorema e Varignon-it dhe vendet gjeometrike. Çdo laborator nis me një skenë bosh dhe kërkon argumentim matematikor të pavarur.

Studio e Komandave · Java 1 · Nga tërheqja te prova · Java 2

Java 3 · Ndërtimet klasike dhe drejtëza e Euler-it

Ndërtoni përmesoret, medianet dhe lartësitë; përftoni qendrat e trekëndëshit dhe vërtetoni identitetin H = 3G − 2O.

Leksioni 3 · Laboratori aktiv i javës 3

Terminologjia dhe standardi akademik

Në materialet e kursit përdoren në mënyrë të qëndrueshme termat përmesorja e segmentit, përgjysmorja e këndit, mesorja e trekëndëshit dhe pika simetrike, duke ruajtur dallimet ndërmjet tyre.

Fjalori mbështetet në terminologjinë e dokumenteve kurrikulare shqiptare dhe në manualin e GeoGebra-s. Referencë kurrikulare (ASCAP) · Manuali i komandave.

Statusi i verifikimit: rishikimi tekstual dhe kontrolli i strukturës nuk zëvendësojnë testimin në shfletues të çdo ndërtimi ndërveprues.

Testimi teknik i ndërtimeve

Hap kontrollin e 13 ndërtimeve GeoGebra. Ky mjet ekzekuton komandat në shfletues dhe shfaq gabimet e hasura; testimi automatik nuk zëvendëson vërtetimet matematikore.

Plani i leksioneve

Leksionet publikohen me radhë. Leksionet e shënuara "Gati" janë të plota; të tjerat janë të planifikuara dhe në përgatitje.

Pjesa I · Themelet
Gati
Java 1 · Leksioni 1

Vizualizimi në matematikë dhe GeoGebra si mjedis dinamik

Vizualizimi sipas Arcavi-t; regjistrat e përfaqësimit sipas Duval-it; kufijtë e figurës; vizatimi kundrejt ndërtimit; objektet e lira dhe të varura.

ArcaviDuvalndërtim i qëndrueshëmVarignon
Gati
Java 2 · Leksioni 2

Gjeometria dinamike: tërheqja, invariantet dhe hipoteza

Llojet e tërheqjes (Arzarello et al.); ndërtimet e qëndrueshme dhe të buta; nga hipoteza te vërtetimi; vendi gjeometrik dhe gjurma.

tërheqjainvariantetvendi gjeometrik
Gati
Java 3 · Leksioni 3

Ndërtimet klasike me vizore dhe kompas

Ndërtimet themelore; protokolli i ndërtimit si tekst matematikor; mjetet e reja të përdoruesit; pikat e shquara të trekëndëshit dhe drejtëza e Euler-it.

protokolli i ndërtimitmjete të rejadrejtëza e Euler-it
Në përgatitje
Java 4 · Leksioni 4

Shndërrimet gjeometrike në plan

Zhvendosja paralele, rrotullimi, simetritë dhe homotetia; përbërja e shndërrimeve; zbukurimet dhe mbulimet e planit; lidhja me klasat VI–IX.

izometritëhomotetiambulimet e planit
Pjesa II · Algjebra, funksionet dhe analiza
Në përgatitje
Java 5 · Leksioni 5

Funksionet dhe parametrat: rrëshqitësi si mjet mendimi

Familjet e funksioneve; ndikimi i parametrave te grafiku; shndërrimet e grafikut; funksioni si kovariacion dhe jo vetëm si formulë.

rrëshqitësikovariacionifamiljet e funksioneve
Në përgatitje
Java 6 · Leksioni 6

Algjebra e vizualizuar dhe Pamja CAS

Ekuacionet, inekuacionet dhe sistemet si objekte gjeometrike; identitetet algjebrike me sipërfaqe; llogaritja simbolike dhe dialektika teknikë–koncept.

CASinekuacionetidentitetet
Në përgatitje
Java 7 · Leksioni 7

Trigonometria dinamike

Rrethi trigonometrik; nga rrethi te sinusoida; funksionet \(y=a\sin(bx+c)+d\); identitetet trigonometrike të parë gjeometrikisht.

rrethi trigonometriksinusoida
Në përgatitje
Java 8 · Leksioni 8

Analiza matematike e vizualizuar

Vargjet dhe kufiri; tangjentja si kufi i prerëses; derivati si funksion; shumat e Riemann-it dhe integrali i caktuar; teorema themelore.

kufiriderivatiintegrali
Pjesa III · Hapësira, të dhënat dhe modelimi
Në përgatitje
Java 9 · Leksioni 9

Gjeometria në hapësirë me Pamjen 3D

"Të dish" kundrejt "të shohësh" (Parzysz); trupat gjeometrikë; prerjet; hapjet e trupave; vëllimet dhe parimi i Cavalieri-t.

Grafika 3Dprerjethapjet
Në përgatitje
Java 10 · Leksioni 10

Statistika dhe probabiliteti: simulimi dhe të dhënat

Fletëllogaritësja; paraqitjet grafike të të dhënave; mesorja dhe mesatarja; simulimet e eksperimenteve të rastit; ligji i numrave të mëdhenj.

simulimiPamja e Probabilitetit
Në përgatitje
Java 11 · Leksioni 11

Modelimi matematik me GeoGebra

Fotografi dhe të dhëna reale në GeoGebra; përshtatja e modeleve (regresioni); cikli i modelimit; lidhja me projektet në tekstet shkollore shqiptare.

modelimiregresioniprojektet
Pjesa IV · Mësuesi, detyra dhe klasa
Në përgatitje
Java 12 · Leksioni 12

Hartimi i detyrave në mjedis dinamik

Modeli epistemik i Leung-ut; detyrat eksploruese, hipotezë–verifikim–vërtetim; variacioni dhe invarianti; kriteret e cilësisë së një detyre.

hartimi i detyraveLeung
Në përgatitje
Java 13 · Leksioni 13

Mjeti, mësuesi dhe klasa: korniza teorike

Gjeneza instrumentale (Artigue); orkestrimi instrumental; TPACK (Mishra & Koehler); pse teknologjia funksionon ose jo (Drijvers).

gjeneza instrumentaleTPACKorkestrimi
Në përgatitje
Java 14 · Leksioni 14

Klasa digjitale dhe vlerësimi formativ

Librat dhe aktivitetet GeoGebra; GeoGebra Classroom; pyetjet diagnostikuese; reagimi i menjëhershëm; vlerësimi i punës së nxënësve me mjetin.

vlerësimi formativGeoGebra Classroom
Në përgatitje
Java 15 · Leksioni 15

Projekti përfundimtar: ora e vizualizuar

Prezantimi dhe mbrojtja e projektit: një orë mësimore e plotë me GeoGebra, me analizë didaktike, materiale për nxënësit dhe vlerësim; sinteza e lëndës.

projektimësimi i simuluar

Literatura bazë e lëndës

  1. Arcavi, A. (2003). The role of visual representations in the learning of mathematics. Educational Studies in Mathematics, 52(3), 215–241. doi:10.1023/A:1024312321077
  2. Artigue, M. (2002). Learning mathematics in a CAS environment: The genesis of a reflection about instrumentation and the dialectics between technical and conceptual work. International Journal of Computers for Mathematical Learning, 7(3), 245–274. doi:10.1023/A:1022103903080
  3. Arzarello, F., Olivero, F., Paola, D., & Robutti, O. (2002). A cognitive analysis of dragging practises in Cabri environments. ZDM, 34(3), 66–72. EMIS: ZDM 34(3)
  4. Drijvers, P. (2015). Digital technology in mathematics education: Why it works (or doesn't). In S. J. Cho (Ed.), Selected Regular Lectures from the 12th International Congress on Mathematical Education (pp. 135–151). Springer. doi:10.1007/978-3-319-17187-6_8
  5. Duval, R. (2006). A cognitive analysis of problems of comprehension in a learning of mathematics. Educational Studies in Mathematics, 61, 103–131. doi:10.1007/s10649-006-0400-z
  6. Fischbein, E. (1993). The theory of figural concepts. Educational Studies in Mathematics, 24, 139–162. doi:10.1007/BF01273689
  7. Hohenwarter, M., & Jones, K. (2007). Ways of linking geometry and algebra: The case of GeoGebra. Proceedings of the British Society for Research into Learning Mathematics, 27(3), 126–131. eprints.soton.ac.uk/50742
  8. Laborde, C. (2005). Robust and soft constructions: Two sides of the use of dynamic geometry environments. Proceedings of the 10th Asian Technology Conference in Mathematics. ATCM 2005
  9. Leung, A. (2011). An epistemic model of task design in dynamic geometry environment. ZDM, 43(3), 325–336. doi:10.1007/s11858-011-0329-2
  10. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. doi:10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x

Literatura specifike e secilit leksion jepet në fund të tij.