GeoGebra dhe Mësim Vizual
Java 3 · Laborator individual · 1 orë

Ndërto. Testo. Vërteto.

Qendrat e trekëndëshit dhe drejtëza e Euler-it: nga protokolli konstruktiv te argumentimi matematikor, pa kopjuar ndërtimin e gatshëm.

Prof. As. Dr. Siditë Duraj · Master i Shkencave në Mësuesi, Matematikë · 2026–2027

Hap një mision, shkruaj komandat në skenën bosh dhe provo tërheqjen e kulmeve. Kontrolli automatik përcakton vetëm nëse objektet ekzistojnë; ai nuk certifikon që ato janë ndërtuar sipas kufizimeve klasike dhe nuk zëvendëson vërtetimin.

Misioni A · 8 minuta

Ndërto qendrën e rrethit jashtëshkruar

Jepen tri pika jo kolineare A, B, C. Krijo përmesoret e AB dhe AC; pikëprerjen quaje O. Shkruaj pse OA=OB=OC.

Udhëzim i graduar

p=PerpendicularBisector(A,B), q=PerpendicularBisector(A,C), O=Intersect(p,q). Për një ndërtim klasik, zëvendëso përmesoret e gatshme me dy rrathë me rreze të barabarta dhe vijën që kalon nga prerjet e tyre.

Zgjidhje matematikore

Meqë O i përket përmesores së AB, OA=OB. Meqë i përket përmesores së AC, OA=OC. Kështu OA=OB=OC. Kolineariteti i A, B, C duhet të përjashtohet, që përmesoret të përcaktojnë një prerje të vetme.

Misioni B · 12 minuta

Medianet dhe lartësitë

Ndërto dy medianet dhe përcakto G; pastaj dy lartësitë dhe përcakto H. Tërhiq A, B, C. Provo rastin kënddrejtë dhe atë këndgjerë.

Udhëzim i graduar

U=Midpoint(B,C), V=Midpoint(A,C); m1=Line(A,U), m2=Line(B,V), G=Intersect(m1,m2). Për H përdor PerpendicularLine(A,Line(B,C)) dhe analogun nga B.

Vërtetim i shkurtër

G=(A+B+C)/3 si vektor pozicioni; ai ndan medianet në raportin 2:1. Lartësitë kalojnë nga H për shkak të kushteve të pingultësisë. Nga këto përkufizime del marrëdhënia e Euler-it në misionin C.

Misioni C · 20 minuta

Vërteto drejtëzën e Euler-it

Në të njëjtin ndërtim krijo O, G dhe H; pastaj drejtëzën që kalon nga O dhe G. Gjej një trekëndësh barabrinjës dhe shpjego pse në atë rast nuk ka drejtëz unike.

Udhëzim i graduar

Ndërto O si prerje përmesoresh, G si prerje medianesh, H si prerje lartësish. Pastaj euler=Line(O,G), vetëm kur O dhe G janë të dallueshme.

Prova — hape pas punës individuale

Me origjinë në O kemi |a|=|b|=|c|. Vendos h=a+b+c. Atëherë (h−a)·(c−b)=(b+c)·(c−b)=|c|²−|b|²=0; kështu H është ortoqendra. Me g=(a+b+c)/3 del h=3g. Në koordinata absolute: h=3g−2o. Nëse O≠H, G ndan OH në raportin 1:2.

Mbyllja · 10 minuta

Dorëzimi didaktik

Ruaj skedarin .ggb, protokollin e ndërtimit, një vërtetim matematikor dhe një aktivitet për klasën e zgjedhur VI–XII. Vlerëso paraprakisht nëse nxënësit e asaj klase zotërojnë konceptet e nevojshme.

Vlerësim formues: protokolli 25%, ndërtimi 20%, prova 35%, aspekti didaktik 20%.

← Kthehu te Leksioni 3